Skills Approach trong Leadership: 3 Kỹ năng cốt lõi để thành công

Last updated on 16 January, 2026

Tại sao lãnh đạo không phải do bẩm sinh?

Nhiều người vẫn lầm tưởng rằng lãnh đạo là tố chất bẩm sinh – bạn sinh ra đã là một nhà lãnh đạo hoặc không. Tuy nhiên, Skills Approach (Cách tiếp cận theo kỹ năng) đã thay đổi hoàn toàn quan điểm này. Khác với cách tiếp cận theo đặc điểm (Trait approach) tập trung vào tính cách, Skills Approach tập trung vào năng lực – những kiến thức và kỹ năng mà một người có thể học hỏi và phát triển được.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi sâu vào mô hình 3 kỹ năng kinh điển của Robert Katz và hiểu tại sao đây là chìa khóa để thăng tiến trong mọi tổ chức.

Skills Approach là gì?

Skills Approach là một góc nhìn lấy nhà lãnh đạo làm trung tâm, nhấn mạnh vào các kỹ năng và khả năng có thể học hỏi và phát triển.

Vào năm 1955, Robert Katz đã xuất bản bài viết kinh điển trên Harvard Business Review, đặt nền móng cho lý thuyết này. Ông lập luận rằng năng lực lãnh đạo phụ thuộc vào ba kỹ năng cá nhân cơ bản: Technical (Kỹ thuật), Human (Con người), và Conceptual (Tư duy).

Điểm mấu chốt: Kỹ năng (Skills) là những gì lãnh đạo có thể làm, trong khi Đặc điểm (Traits) là những gì lãnh đạo là.

Mô hình 3 Kỹ năng (Three-Skill Approach) của Katz

Mô hình 3 kỹ năng của Katz

Để trở thành một nhà quản trị hiệu quả, bạn cần nắm vững ba nhóm kỹ năng dưới đây. Tuy nhiên, tầm quan trọng của từng kỹ năng sẽ thay đổi tùy theo cấp bậc của bạn trong tổ chức.

Technical Skill (Kỹ năng Chuyên môn/Kỹ thuật)

Technical skill là kiến thức và sự thành thạo trong một loại công việc hoặc hoạt động cụ thể. Nó bao gồm năng lực trong một lĩnh vực chuyên biệt, khả năng phân tích và sử dụng các công cụ, kỹ thuật phù hợp.

• Ví dụ: Một lập trình viên cần biết ngôn ngữ code, một kế toán cần hiểu nguyên tắc GAAP.

• Vai trò: Kỹ năng này cực kỳ quan trọng ở cấp quản lý thấp (Supervisory management) và cấp trung (Middle management). Tuy nhiên, nó trở nên ít quan trọng hơn khi bạn leo lên các vị trí cấp cao (Top management).

Human Skill (Kỹ năng Nhân sự/Con người)

Human skill là kiến thức và khả năng làm việc với con người. Đây là năng lực giúp nhà lãnh đạo làm việc hiệu quả với cấp dưới, đồng cấp và cấp trên để đạt được mục tiêu tổ chức.

• Đặc điểm: Nhận thức về quan điểm của bản thân và người khác, tạo ra không khí tin cậy, an toàn để nhân viên cảm thấy thoải mái.

• Vai trò: Đây là kỹ năng “bất biến”. Dù bạn ở cấp quản lý thấp, trung hay cao, kỹ năng con người đều quan trọng như nhau.

Conceptual Skill (Kỹ năng Tư duy/Khái quát)

Conceptual skill là khả năng làm việc với các ý tưởng và khái niệm. Nhà lãnh đạo có kỹ năng này rất giỏi trong việc diễn đạt mục tiêu của công ty, hiểu các nguyên tắc kinh tế và làm việc với các khái niệm trừu tượng.

• Ứng dụng: Đây là kỹ năng cốt lõi để tạo ra tầm nhìn (vision) và kế hoạch chiến lược.

• Vai trò: Kỹ năng này tối quan trọng đối với các nhà lãnh đạo cấp cao (CEO, Giám đốc). Nếu thiếu nó, họ có thể gây nguy hiểm cho toàn bộ tổ chức.

Mở rộng: Mô hình Kỹ năng của Mumford (The Skills Model)

Đến những năm 1990, Mumford và các cộng sự đã phát triển một mô hình toàn diện hơn dựa trên nghiên cứu từ quân đội Hoa Kỳ. Mô hình này coi lãnh đạo là khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp của tổ chức ,.

Mô hình này bao gồm 5 thành phần chính:

1. Năng lực (Competencies): Giải quyết vấn đề, phán đoán xã hội, kiến thức.

2. Thuộc tính cá nhân (Individual Attributes): Khả năng nhận thức, động lực, tính cách.

3. Kết quả lãnh đạo (Leadership Outcomes): Hiệu quả giải quyết vấn đề, hiệu suất.

4. Kinh nghiệm nghề nghiệp (Career Experiences).

5. Tác động môi trường (Environmental Influences).

Tại sao Skills Approach lại quan trọng?

Việc áp dụng Skills Approach trong Leadership mang lại nhiều lợi ích thực tế cho cả cá nhân và doanh nghiệp:

Lãnh đạo dành cho tất cả mọi người

Đây là điểm mạnh lớn nhất. Bằng cách định nghĩa lãnh đạo là các kỹ năng, mô hình này mở ra cơ hội cho tất cả mọi người. Lãnh đạo không còn là đặc quyền của một số ít người có “gen trội”, mà là một quá trình có thể học tập và rèn luyện.

Bản đồ phát triển sự nghiệp rõ ràng

Mô hình cung cấp một cấu trúc nhất quán với các chương trình giáo dục lãnh đạo. Nó giúp bạn biết cần tập trung vào kỹ năng nào ở từng giai đoạn sự nghiệp (Ví dụ: Khi mới làm quản lý cần trau dồi chuyên môn, khi lên cao cần tập trung vào tư duy chiến lược).

Giải quyết vấn đề hiệu quả

Trọng tâm của Skills Approach (đặc biệt là mô hình Mumford) là khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp của tổ chức. Điều này cực kỳ phù hợp với môi trường kinh doanh biến động ngày nay.

Kết luận: Ứng dụng Skills Approach ngay hôm nay

Tóm lại, Skills Approach trong Leadership là một công cụ mạnh mẽ giúp bạn định vị bản thân. Dù bạn đang là một trưởng nhóm kỹ thuật hay một CEO, việc cân bằng giữa Technical, Human và Conceptual skills là chìa khóa để dẫn dắt đội ngũ thành công.

Hãy bắt đầu bằng việc đánh giá lại bản thân: Bạn đang mạnh ở kỹ năng nào và thiếu sót ở đâu? Đừng quên rằng, kỹ năng con người (Human skill) là cầu nối quan trọng nhất ở mọi cấp độ.

Bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các phong cách lãnh đạo khác? Hãy tham khảo thêm bài viết về Lãnh đạo theo tình huống (Situational Leadership) trên website của chúng tôi.