7 thách thức triển khai ERP ngành bán lẻ Việt Nam SMEs cần biết

Last updated on 5 January, 2026

Các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam gặp khó khăn khi triển khai ERP chủ yếu do 2 nhóm nguyên nhân:

• Khó khăn nội tại: Hạ tầng CNTT thấp kém, quy trình chưa chuẩn hóa, chi phí bản quyền cao và thiếu sự cam kết từ nhân sự.
• Thách thức khách quan: Áp lực cạnh tranh từ các ông lớn nước ngoài, sự chuyển dịch sang mô hình bán lẻ hiện đại và chuỗi cung ứng chưa chuyên nghiệp.

ERP là gì?

Hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế

Một trong những thách thức triển khai ERP đầu tiên mà các doanh nghiệp bán lẻ vừa và nhỏ (SMEs) tại Việt Nam đối mặt là sự thiếu đồng bộ về hạ tầng.

Hệ thống rời rạc, thiếu tích hợp

ERP đòi hỏi một nền tảng CNTT thống nhất. Tuy nhiên, thực trạng tại nhiều doanh nghiệp bán lẻ hiện nay là:

• Các ứng dụng và bộ phận hoạt động độc lập (Silos).

• Dữ liệu không được chia sẻ theo thời gian thực (Real-time).

• Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu để vẽ nên bức tranh tài chính mạch lạc.

Điều này dẫn đến hệ quả là sự chậm trễ trong việc ra quyết định và lập kế hoạch chiến lược. Để xây dựng được một hệ thống thông tin đồng bộ, doanh nghiệp thường phải mất nhiều năm tái cấu trúc.

Gánh nặng chi phí phần cứng và mạng

Ứng dụng ERP đòi hỏi đổi mới đồng bộ không chỉ phần mềm mà cả phần cứng và hệ thống mạng. Mức độ ứng dụng CNTT tại các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam nhìn chung còn thấp, khiến việc nâng cấp trở thành một gánh nặng tài chính lớn ngay từ bước khởi đầu.

Quy trình kinh doanh chưa được chuẩn hóa

Hệ thống ERP vận hành dựa trên các quy trình chuẩn quốc tế (Best Practices). Đây là “cú sốc” lớn đối với văn hóa kinh doanh truyền thống tại Việt Nam.

• Thiếu quy chuẩn ISO: Nhiều doanh nghiệp chưa áp dụng ISO trong quản lý, khiến việc “ốp” quy trình ERP vào thực tế gặp xung đột.

• Khác biệt về kế toán: Module kế toán là trái tim của ERP. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa chuẩn mực kế toán Việt Nam và logic hạch toán tự động của các phần mềm ERP nước ngoài gây ra nhiều khó khăn trong việc tùy biến (Customize).

Do đó, nhiều công ty buộc phải tái cấu trúc quy trình kinh doanh trước khi có thể áp dụng phần mềm, làm kéo dài thời gian triển khai.

Vấn đề vốn đầu tư và chi phí ẩn

Chi phí triển khai ERP luôn là bài toán đau đầu. ERP là một hệ thống lớn và đắt đỏ, đặc biệt với biên lợi nhuận mỏng của ngành bán lẻ.

Cấu trúc chi phí của một dự án ERP

Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng giữa chi phí tiết kiệm được sau khi triển khai và chi phí bỏ ra ban đầu, bao gồm:

1. Chi phí tư vấn: Thuê chuyên gia đánh giá và thiết lập quy trình.

2. Chi phí bản quyền: Khoản tiền lớn trả cho nhà sản xuất ERP nước ngoài.

3. Chi phí triển khai: Cài đặt, tùy biến và đào tạo.

Tổng chi phí sở hữu (TCO) cho dự án thường lên rất cao, đòi hỏi doanh nghiệp phải có nguồn lực tài chính vững mạnh.

Yếu tố con người và sự cam kết của lãnh đạo

Theo các báo cáo phân tích, đa số các dự án ERP thất bại đều xuất phát từ vấn đề con người chứ không phải công nghệ.

Sự cam kết ở mức thấp

Để triển khai ERP thành công, cần sự đồng lòng từ Ban quản trị cấp cao đến từng nhân viên. Tuy nhiên, tại nhiều doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam:

• Lãnh đạo chưa giải thích rõ tác dụng và tầm nhìn của dự án.

• Thiếu sự quan tâm đến những khó khăn của nhân viên khi phải thay đổi thói quen làm việc.

• Nhân viên có tâm lý chống đối (Resistance to change) vì sợ công nghệ mới hoặc sợ mất quyền lợi.

Chuyên gia khuyên: Sự quyết tâm cao độ của cán bộ công nhân viên là yếu tố tổ dẫn đến thành công rất cao khi triển khai ERP.

Áp lực cạnh tranh từ các tập đoàn bán lẻ toàn cầu

Bên cạnh khó khăn nội tại, bối cảnh thị trường bán lẻ Việt Nam cũng tạo ra những thách thức khách quan.

• Sự xâm nhập của khối ngoại: Các nhà bán lẻ lớn từ Âu, Mỹ, Nhật Bản, Thái Lan với nguồn vốn khổng lồ đang thâu tóm thị trường thông qua các thương vụ M&A.

• Chiến lược dài hạn: Họ sẵn sàng đầu tư mạnh vào hệ thống phân phối và công nghệ, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp nội địa vốn đang “lép vế”.

• Ưu thế công nghệ: Nhờ hệ thống thông tin và sức mua tốt, các tập đoàn này cung cấp dịch vụ tốt hơn, hàng hóa đa dạng hơn, chèn ép các doanh nghiệp bán lẻ nhỏ.

Sự thay đổi mô hình kinh doanh: Từ truyền thống sang hiện đại

Mô hình bán lẻ truyền thống đang dần bị thay thế bởi bán lẻ hiện đại, kết hợp giữa thương mại truyền thống và thương mại điện tử (E-commerce).

Hệ thống ERP cũ hoặc các giải pháp rời rạc không thể đáp ứng nhu cầu quản lý đa kênh (Omnichannel). Doanh nghiệp buộc phải tìm kiếm các giải pháp ERP thế hệ mới có khả năng tích hợp linh hoạt với Web, App và các sàn thương mại điện tử, đòi hỏi tốc độ thích nghi cực nhanh.

Hạn chế trong liên kết chuỗi cung ứng

Thách thức cuối cùng nằm ở sự thiếu chuyên nghiệp trong việc quản lý chuỗi giá trị. Các doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam còn hạn chế trong việc liên kết với:

• Nhà cung cấp.

• Nhà cung ứng dịch vụ.

• Khách hàng.

Các kênh bán lẻ truyền thống thường thiếu kinh nghiệm quản lý chuỗi, trưng bày hàng hóa kém hấp dẫn, giá cả kém cạnh tranh và khả năng kiểm soát chất lượng thấp. Điều này khiến việc đưa dữ liệu đầu vào cho hệ thống ERP trở nên thiếu chính xác (“Garbage in, Garbage out”).

Kết luận

Triển khai ERP là một hành trình gian nan nhưng tất yếu để doanh nghiệp bán lẻ Việt Nam tồn tại và phát triển trước làn sóng cạnh tranh hội nhập. Để thành công, doanh nghiệp không chỉ cần chuẩn bị về tài chính, công nghệ mà quan trọng hơn là chuẩn hóa quy trình và đả thông tư tưởng cho đội ngũ nhân sự.

Nếu bạn đang tìm kiếm giải pháp ERP phù hợp cho mô hình bán lẻ của mình, hãy bắt đầu bằng việc đánh giá lại hạ tầng và quy trình nội bộ ngay hôm nay.

Đọc thêm:

• Phần mềm ERP là gì? Phần mềm Quản lý Tổng thể Nguồn lực
• Hệ thống ERP là gì? 10 điều bạn cần biết về hệ thống này
• ERP là gì? Dấu hiệu cho thấy doanh nghiệp bạn cần ERP

Dịch vụ Tư vấn Triển khai Phần mềm ERP