Tái cấu trúc: Nhìn thẳng sự thật để vượt lên chính mình

Nhìn thẳng sự  thật, thống nhất hành động

ĐH Đảng lần thứ 11 đã nêu nhiệm vụ "cấu trúc lại" nền kinh tế như một phương thức để thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế. Đến Hội nghị lần 3, TƯ Đảng đã cụ thể hóa quyết định mang tính thay đổi nền tảng "tái cơ cấu nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng", thể hiện qua kết luận của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị.


Sẽ không cần phải đặt ra câu hỏi, tái cấu trúc bắt đầu từ đâu, khi Trung ương Đảng đã chỉ ra các ưu tiên hành động trong thời gian trước mắt, để tạo đột phá, với 3 lĩnh vực trọng tâm: Tái cấu trúc đầu tư với trọng tâm là đầu tư công; cơ cấu lại thị trường tài chính với trọng tâm là tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính; tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước mà trọng tâm là các tập đoàn kinh tế và tổng công ty nhà nước. 3 giải pháp này gắn liền với nội dung chống lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô và quan trọng hơn, là gắn chặt sự thay đổi tư duy về phát triển, không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, từ cấp cao nhất.

"Ban chấp hành Trung ương yêu cầu phải nắm vững và giải quyết tốt mối quan hệ biện chứng giữa tốc độ tăng trưởng và chất lượng phát triển; giữa tăng trưởng cao và ổn định kinh tế vĩ mô; giữa kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô với đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; giữa phát triển kinh tế với phát triển văn hoá, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm an sinh xã hội", Tổng bí thư đã kết luận.

Với giới nghiên cứu đó là một tín hiệu vui. Bởi vấn đề tái cơ cấu không còn chỉ là đề tài khoa học được bàn thảo trong giới nghiên cứu, mà đã thành một chiến lược được cơ quan cao nhất về mặt ban hành quyết sách ở Việt Nam thông qua. Đó là cách duy nhất có thể biến những thảo luận trở thành chính sách trên thực tế, TS Nguyễn Đình Cung, Viện phó Viện Quản lý Kinh tế Trung ương CIEM nói.

Đó là "kết thúc của một quá trình thảo luận nhiều năm" về tái cấu trúc nền kinh tế Việt Nam. Bây giờ, Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn hành động.

Điều đáng nói, theo TS Cung, là các ưu tiên trọng tâm được BCH Trung ương quyết định "đều là các điểm huyệt của cải cách kinh tế Việt Nam trong thời gian tới".

Những định hướng lãnh đạo ấy của Trung ương là sản phẩm của tinh thần "nhìn thẳng vào sự thật", "đánh giá một sự thật", để biết nền kinh tế Việt Nam đang đứng ở vị trí nào, sức khỏe thực tại ra sao.

Trong kết luận của Tổng bí thư nêu đánh giá của Trung ương: thực trạng kinh tế Việt Nam có nguyên nhân khách quan là do tác động của khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu; nguyên nhân chủ quan là do những yếu kém của nội tại nền kinh tế với mô hình tăng trưởng và cơ cấu kinh tế lạc hậu, kém hiệu quả, tích tụ kéo dài từ lâu, chậm được khắc phục và do những hạn chế, khuyết điểm trong lãnh đạo, quản lý, điều hành của các cấp, các ngành, đặc biệt là trong điều hành chính sách tiền tệ, tài khoá; quản lý quy hoạch, đầu tư, đất đai, tài nguyên, thị trường bất động sản...

Đánh giá không phải để tìm kiếm cái xấu, mà để khắc phục, vượt lên chính mình. Bởi tình hình hiện nay, như các chuyên gia kinh tế đã nhận định, đặt áp lực đổi mới ở vào tình thế sống còn.

"Phải dựa vào thông tin xác thực thì mới có thể tái cấu trúc được. Và cũng chỉ khi đó, lòng tin của thị trường về việc: đích thực rồi đây, Việt Nam sẽ làm khác đi sẽ được tạo dựng và phục hồi", TS Cung nói.

 



 

Vượt lên chính mình

Nửa tháng trước, tại cuộc thảo luận về tái cấu trúc nền kinh tế, bà Phạm Chi Lan từng hỏi nhỏ một vị cựu ủy viên trung ương, liệu đã có hay chưa sự thống nhất ở trung ương trong đánh giá về sự tồn tại và chi phối của lợi ích nhóm đối với nền kinh tế Việt Nam. Bà chỉ nhận được cái nhún vai thay cho câu trả lời.

Cũng tại cuộc hội thảo ấy, ông Võ Đại Lược dẫn lại lời cảnh báo từ nhiều năm trước của TS David Dapice, ĐH Harvard về khả năng hình thành và tồn tại cái mà ông gọi là "trục tam giác quỷ" giữa quan chức - doanh nghiệp - ngân hàng mà ở đó, chính sách quốc gia bị bắt cóc làm con tin. Một chính sách chỉ được thành hình và thực hiện khi phục vụ lợi ích của ba "ông lớn" ấy.

Bởi như GS Mancur Olson, ĐH Maryland, Mỹ từng chỉ ra trong cuốn "Sự hưng vong của các cường quốc", bất kỳ một quốc gia nào chỉ cần có thời gian ổn định chính trị đủ dài là sẽ xuất hiện tập đoàn lợi ích đặc biệt. Các tập đoàn ngày càng biết nên thao túng chính sách công quan trọng nhất của quốc gia, sự phát triển kinh tế của quốc gia, bộ máy chính trị, nhất là hành chính và pháp luật của bộ máy đó như thế nào, hiểu được khi thao túng phải làm thế nào để tìm được lý do tốt... Cuối cùng dần dần dẫn tới thể chế, chính sách, tổ chức về các mặt như kinh tế, xã hội, hành chính, pháp luật v.v.. của quốc gia đó biến thành sự sắp xếp phù hợp nhất với tập đoàn lợi ích đặc biệt, khiến động lực mới của sự phát triển của quốc gia này càng ngày càng bị kiềm chế, các ngành càng ngày càng xơ cứng, điều này tất dẫn đến sự suy vong của quốc gia.

Điều các chuyên gia băn khoăn là, thực tế có hay không điều đó trong nền kinh tế Việt Nam? Sự chi phối của các nhóm lợi ích lớn đến đâu trong việc hoạch định chính sách? Liệu Việt Nam có đủ khả năng vượt qua những trở ngại từ chính các nhóm lợi ích hiện tại.

Kết thúc Hội nghị lần 3 của BCH TƯ Đảng, bà Lan đã có được câu trả lời tích cực khi mối canh cánh của các chuyên gia về lợi ích nhóm đã nhận được sự chia sẻ từ cấp cao nhất.

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị, TBT Nguyễn Phú Trọng chỉ ra những lực cản của đổi mới, bao gồm cả sự chi phối của lợi ích nhóm bên cạnh "tư duy nhiệm kỳ", tư tưởng cục bộ, bệnh thành tích, chủ quan duy ý chí.

"Đó chính là điểm khác và điểm khó của Việt Nam trong quyết định đổi mới lần này, nếu so với thời điểm năm 1986", TS Nguyễn Đình Cung, Viện phó Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương CIEM phân tích.

Năm 1986, Việt Nam có sự thay đổi tư duy kinh tế mang tính ý thức hệ, khi chuyển từ kinh tế quản lý tập trung quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường. Thế nhưng, vào thời điểm ấy, sự thay đổi mang lại lợi ích cho tất cả mọi người, dù có thể ít nhiều khác nhau. Thế nhưng, với cuộc tái cấu trúc lần này, đó là quyết định mà kẻ được, người mất, trong đó phần được là số đông người dân và toàn nền kinh tế, là lợi ích quốc gia, còn phần mất chính là lợi ích nhóm đang làm nền kinh tế Việt Nam trì trệ, và có nguy cơ bị tụt lại phía sau trong tiến trình phát triển.

"Lợi ích nhóm rất lớn, nhưng lại chỉ là vấn đề nhỏ, một khi Việt Nam có đủ quyết tâm chính trị và tạo được đồng thuận xã hội để vượt lên", ông Cung nói.

Tuy nhiên, đó vẫn sẽ là lòng tin trong thử thách. Bởi quyết tâm chính trị ở cấp cao nhất thể hiện qua kết luận Hội nghị của người đứng đầu Trung ương Đảng sẽ rất cần được nhân rộng trong xã hội, tạo đồng thuận để thống nhất hành động. Sẽ vui hơn và tin hơn nếu đảng viên và toàn dân lại thấy được những nội dung này trong thông báo cuối cùng của hội nghị...

Và người ta lo ngại rằng, ngay cả khi có sự chỉ đạo của cấp cao nhất thì tư duy nhiệm kỳ, tư tưởng cục bộ, và lợi ích nhóm... không thể không có những tác động có thể "trông thấy được" trong việc điều hành kinh tế - xã hội thực tế, ngay ở nhiệm kỳ này.

 

Theo Tuần Việt Nam

Chia sẻ
Bạn đang ở: OCD Tin tức Cộng đồng doanh nghiệp Tái cấu trúc: Nhìn thẳng sự thật để vượt lên chính mình

Kết nối với OCD

Liên hệ với OCD

  • 024 3553 7799
  • 096 363 6066
  • ocd@ocd.vn

 
Công ty Tư vấn Quản lý OCD
Trụ sở HN: Tầng 18, Tòa nhà Viwaseen, 48 Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà nội
Tel: 024 3553 7799      Fax: 024 3553 7797
Văn phòng HCM: B0609, Tòa B, The Gold View, 346 Bến Vân Đồn, Quận 4, HCMC
Tel: 028 3925 3985 | 0906655010
 
CÔNG TY TƯ VẤN QUẢN LÝ OCD - Số ĐKKD  0101362912   do Sở KHĐT TP. Hà Nội  cấp ngày 23/05/2003