Đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN): Đừng chủ quan và sơ sài

altCải cách doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) mà theo hướng, không cần thì bán bớt đi là chủ quan. Việc tái cơ cấu DNNN cũng sẽ khó thực hiện khi môi trường kinh doanh chưa được cải cách.

Trao đổi với Diễn đàn kinh tế Việt Nam, báo VietnamNet, ông Nguyễn Trần Bạt, Chủ tịch InvestConsult Group đã bày tỏ quan điểm thẳng thắn về câu chuyện tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước và tái cơ cấu nền kinh tế hiện nay.

Nói tới tái cơ cấu DNNN, nhiều chuyên gia kinh tế và các bộ đã đề nghị nên thoái vốn và bán đi những "phần" mà Nhà nước không cần nắm giữ, ông đánh giá thế nào về hướng tái cơ cấu này?

Ông Nguyễn Trần Bạt: Đấy là ý chí chủ quan. Nhà nước không phải là một đối tượng độc lập, không phải là chủ thể kinh doanh mà là một chủ thể quản trị, một cơ cấu được xã hội tạo ra thay mặt mình để quản trị đất nước. Vậy bằng cách nào, căn cứ vào đâu để nói cần hay không cần?. Không có một điều tra xã hội học nào để xác nhận danh mục cái mà Nhà nước không cần và ai nói tiếng nói là Nhà nước không cần.

Tuy nhiên, việc bán các DNNN doanh các lĩnh vực mà Nhà nước không cần phải nắm giữ vẫn đang là một hướng đi của tái cơ cấu. Theo ông, có vấn đề gì ở đây?

Cứ cho rằng, Nhà nước không cần thì bán, nhưng bán cho ai là không có tiêu chuẩn, định hướng và môi trường mà anh bán đi ấy được quản lý thế nào thì không nói rõ. Bán cho tư nhân thì môi trường vĩ mô có chính sách để cho tư nhân phát triển đủ năng lực quản trị những sản phẩm mà Nhà nước bỏ ra ấy là chưa có.

Có nhiều vấn đề quan trọng như con cá này không đáng ở trong thùng này thì chuyển cá sang thùng kia, nhưng thùng kia có nước hay không, rồi cá nước ngọt thì liệu có quẳng sang thùng nước mặn hay cá nước mặn thì lại đi quẳng sang thùng nước ngọt không?

Hay nói cách khác là thân phận của những kẻ được quẳng ra và những kẻ được giữ lại đều không rõ ràng, bởi vì chưa xác lập được các tiêu chuẩn để cho kẻ bị quẳng ra cũng sống được chứ không phải trở thành những xác chết kinh tế.

Ngoài ra, có một điểm chung trong tất cả những DNNN được giữ lại và quẳng ra đó là người lao động. Chúng ta chưa có lời giải cho đại bộ phận người lao động trong quá trình cải cách DNNN thì khó tiến hành cải cách có kết quả hoàn hảo được.

Và một khi không có tiêu chuẩn để bán tài sản của Nhà nước sẽ đẻ ra một cơ hội khổng lồ trong việc đánh tháo tài sản quốc gia.

Ông có thể nêu biểu hiện của sự không có tiêu chí cải cách rõ ràng ở đây là gì?

Có thể thấy ở câu chuyện cải cách ngân hàng. Tại sao lại phải có vốn 3.000 tỷ thì ngân hàng mới đủ điều kiện hoạt động? Và tại sao lại lấy qui mô tài chính ban đầu để xem một ngân hàng có đáng tồn tại hay không?

Một ngân hàng bé thì nó có diện hoạt động bé. Đánh giá ngân hàng là đánh giá chất lượng dịch vụ của nó và độ tin cậy của xã hội đối với nó. Chúng ta đã phá độ tin cậy của các tổ chức kinh tế cơ sở bằng tiêu chuẩn quy mô, tức là phải "đại gia". Trên thế giới 80% những cơ sở kinh tế không gây điều tiếng nằm trong khu vực kinh tế vừa và nhỏ.

Vậy, theo ông, cải cách các doanh nghiệp Nhà nước cần bắt đầu như thế nào?

Cải cách doanh nghiệp Nhà nước là phải cải cách cả cách thức quản trị. Nhưng quản trị doanh nghiệp Nhà nước là hệ quả tự nhiên của thể chế. Người ta không thể quản trị một cách tự nhiên, một cách lành mạnh được nếu như môi trường vĩ mô không lành mạnh.

Môi trường vĩ mô là kết quả của sự cân bằng, của sự tìm kiếm các điểm hợp lý giữa chính trị, kinh tế và xã hội. Vì thế, việc đầu tiên là cải cách cân đối vĩ mô là không rõ ràng thì không thể tạo ra được môi trường tốt cho việc cải cách các DNNN.

Nói cách khác, cải cách doanh nghiệp Nhà nước phải bắt đầu từ cải cách thể chế. Nếu không xác lập một không gian rõ ràng thì không có điều kiện cho bất kỳ một bài toán có tính chất vĩ mô nào cả.

Bộ Tài chính thành lập một Ban chỉ đâọ xây dựng chương trình cải cách, tôi nghĩ rằng chỉ nguyên những cơ cấu ban đầu xác lập để tiến hành cuộc cải cách này hoàn toàn không tương xứng với các nguy cơ mà cuộc cải cách này tạo ra đối với tài sản quốc gia và đối với nền kinh tế cũng như đối với ổn định xã hội. Hay nói cách khác, chúng ta nhận thức và chuẩn bị cho các cuộc cải cách này hết sức sơ sài.

Chia sẻ
Bạn đang ở: OCD Tin tức Cộng đồng doanh nghiệp Đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN): Đừng chủ quan và sơ sài

Kết nối với OCD

Liên hệ với OCD

  • 024 3553 7799
  • 096 363 6066
  • ocd@ocd.vn

 
Công ty Tư vấn Quản lý OCD
Trụ sở HN: Tầng 18, Tòa nhà Viwaseen, 48 Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà nội
Tel: 024 3553 7799      Fax: 024 3553 7797
Văn phòng HCM: B0609, Tòa B, The Gold View, 346 Bến Vân Đồn, Quận 4, HCMC
Tel: 028 3925 3985 | 0906655010
 
CÔNG TY TƯ VẤN QUẢN LÝ OCD - Số ĐKKD  0101362912   do Sở KHĐT TP. Hà Nội  cấp ngày 23/05/2003