Thông tin thị trường: Doanh nghiệp loay hoay tìm số liệu

(TBKTSG) - Với các doanh nghiệp có thể nói thông tin chính là tiền. Vậy mà, các doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn loay hoay với khoảng trống thông tin dữ liệu. Thị trường này mở mà chưa mở. Nguồn: Thời báo Kinh tế Sài gòn.

Một doanh nghiệp, tổ chức khi cần thông tin, dữ liệu về thị trường, về ngành kinh doanh chuyên biệt hay các điều tra, khảo sát thì họ lấy từ đâu? Đem câu hỏi này đến cả chục doanh nghiệp, họ đều lắc đầu, cười cười: phải chạy vạy thôi, ở ta thiếu lắm.

Doanh nghiệp chia thông tin dữ liệu thành hai nhóm. Nhóm thông tin vĩ mô, họ lấy nguồn chính thức từ các cơ quan quản lý nhà nước, như Tổng cục Thống kê, Thuế, Hải quan, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các cơ quan thuộc các bộ ngành và từ báo chí.


Nhưng cũng từ các cơ quan này còn có những báo cáo, tài liệu không được công khai trên trang web hay các kênh chính thức, khi đó, doanh nghiệp phải dùng tới những nguồn quen biết, quan hệ riêng. “Có khi phải xin thông tin từ những cơ quan khó tính như thuế, hải quan bằng cách nhờ ai “ở trên” nói xuống, và trong nhiều trường hợp doanh nghiệp dùng tiền mua qua đầu mối nào đó nhưng tất nhiên không phải đầu mối công khai chính thức”, một giám đốc doanh nghiệp trong lĩnh vực tư vấn nói. Ông cho biết, ngay cả các cơ quan có trách nhiệm cung cấp thông tin như thống kê cũng có các cuộc điều tra tương đối bài bản nhưng họ vẫn bán theo kênh không chính thức. Ai muốn có các kết quả điều tra đó phải chi tiền mua hay thông qua quan hệ cá nhân.

Nhóm thứ hai là nhóm thông tin, dữ liệu, phản ứng thị trường từ một hay nhiều khu vực kinh doanh, một thị trường ngách, một vấn đề của thị trường mới nổi lên, thái độ nhóm người tiêu dùng, một hiện tượng trong giới lãnh đạo (ví dụ: lương các CEO)... thường được các công ty tự tổ chức khảo sát hay thuê một đơn vị khảo sát bên ngoài.

Nếu đặt hàng báo cáo phân tích, điều tra từ các công ty tư nhân, hầu hết mới khởi nghiệp trong vài năm gần đây (như Agrimotor, Stoxplus, Vietnam report, công ty chứng khoán, luật, kiểm toán, CIC thuộc Ngân hàng Nhà nước, một số công ty truyền thông...) thì phải tốn từ vài chục triệu đến trăm triệu đồng.

Bên cạnh đó, các công ty đa quốc gia, công ty kiểm toán, một số công ty chứng khoán, công ty luật nước ngoài tại Việt Nam cũng cung cấp các báo cáo chuyên biệt nhưng giá rất cao, tới hàng trăm triệu đồng, thậm chí không ít báo cáo khảo sát tính giá đến cả tỉ đồng (vài chục ngàn đến trăm ngàn đô la Mỹ/báo cáo hay tập hợp báo cáo) như AC Nelson, BMI (Business Monitor International), EIU (Economic Intelligent Unit), Reuters, Bloomberg, công ty luật Mayer Brown...

Các hãng tin nước ngoài như Bloomberg, Reuters cung cấp thông tin tra cứu theo gói, đăng nhập bằng tài khoản (account) với giá vài ngàn đô la Mỹ/account/tháng.

“Thông tin, dữ liệu hầu như không có sẵn, mà nằm tản mát ở nhiều nơi. Các nhà đầu tư, doanh nghiệp phải chạy vạy các nơi mỗi khi tìm hiểu thị trường để quyết định các thương vụ đầu tư mới tại Việt Nam”, một trưởng đại diện công ty luật của Mỹ chia sẻ. Ông cho biết: các khách hàng nước ngoài cho biết giá mua thông tin, dữ liệu tại Việt Nam cao hơn các thị trường khác, đôi khi đến vài lần nhưng chất lượng thông tin, tính khoa học trong báo cáo lại không bằng.

Ở đây, thiệt thòi nhất là các doanh nghiệp nhỏ, mới khởi nghiệp, không có tiềm năng tài chính mạnh để mua thông tin từ kho dữ liệu tốt. Họ nhặt nhạnh, chạy vạy các nơi và chấp nhận sử dụng các nguồn dữ liệu thứ cấp. Điều này lý giải vì sao bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D), lập chiến lược trong các công ty Việt Nam thường rất yếu và không đáp ứng kỳ vọng của ban lãnh đạo công ty.

Cần phát triển những mô hình thống kê tư nhân, đại diện các doanh nghiệp đề xuất. Luật và các quy định hiện hành cần mở ra cho họ làm. Các công ty có thể xây dựng các phần mềm, mô hình tổng hợp và xử lý dữ liệu từ các nguồn dữ liệu chính thống và nếu họ làm tốt, giá cả phải chăng, đáp ứng nhu cầu của thị trường thì không những giúp ích cho nền kinh tế mà còn giảm tải cho cơ quan nhà nước. Việc còn lại của Nhà nước chỉ là kiểm soát chất lượng và sự trung thực, minh bạch của các công ty này. Hiện một số công ty trong nước đang đầu tư về công nghệ, kỹ năng để xây dựng dịch vụ này nhưng chưa đâu vào đâu. Còn nhớ, Vietnam Rating, một công ty tư nhân manh nha về dịch vụ tín nhiệm và dữ liệu đã chết yểu cách đây vài năm vì dữ liệu đầu vào đánh giá khảo sát thiếu và yếu khiến cho kết quả các khảo sát mà họ công bố bị thị trường phản ứng gay gắt.

Với trên 600.000 doanh nghiệp, sức cầu thông tin dữ liệu là rất lớn. Bên cạnh việc cải tổ chất lượng nguồn thông tin chính thống, Chính phủ nên tạo điều kiện để thúc đẩy thị trường mua bán thông tin trong nước. Thêm nhiều người tham gia thị trường, cơ quan thống kê có cơ sở cạnh tranh và tự cải tổ. Nếu không, phần ngon nhất của miếng bánh này tiếp tục nằm trong tay các công ty nước ngoài và tới đây rất có thể là người khổng lồ như Google.

Tổng giám đốc Nexus, sáng lập viên StoxPlus Nguyễn Hữu Hiệu:

Dò đá qua sông

Nhu cầu dịch vụ dữ liệu nói chung và dữ liệu về doanh nghiệp nói riêng ở Việt Nam ngày càng cao, đặc biệt là khi hội nhập quốc tế và khu vực ngày càng sâu rộng hơn, muốn hay không thị trường dịch vụ này vẫn đang tồn tại và phát triển, vấn đề là phát triển như thế nào.

Tham gia thị trường này, chúng tôi phải đối mặt với một số thách thức.

Thứ nhất là về nguồn thông tin. Không có nguồn tin sẵn có và đáng tin cậy là một rủi ro lớn. Chúng tôi phải huy động thông tin từ nhiều cách, qua các kênh chính thức và qua việc thu thập và tổng hợp từ các nguồn chẳng hạn như Internet. Có những trường hợp chúng tôi phải từ chối dự án của khách hàng vì không thể đảm bảo sẽ có được thông tin đáng tin cậy.

Hiện nay, ngoại trừ các thông tin chính thống được cơ quan nhà nước, các công ty niêm yết công khai, hầu hết thông tin về doanh nghiệp của doanh nghiệp nhà nước, công ty tư nhân, công ty gia đình, công ty phi đại chúng đều chưa được công khai và rất khó tiếp cận.

Chúng tôi biết một số công ty nước ngoài cũng muốn tham gia thị trường này nhưng họ mới ở giai đoạn tìm hiểu và chờ đợi cho đến khi đủ điều kiện mới tham gia một cách chính thức. Bản thân chúng tôi đã hoạt động sáu năm nhưng công ty cũng chưa thể phát triển như mong đợi và đành đợi thị trường lớn hơn.

Thách thức thứ hai là hành lang pháp lý. Chúng ta chưa có một khuôn khổ pháp lý rõ ràng về các dịch vụ liên quan đến dữ liệu và thông tin doanh nghiệp. Ranh giới giữa “được phép” và “không được phép” dường như rất mong manh. Thông thường ở các thị trường khác, thông tin doanh nghiệp là thông tin thương mại, không cần có giấy phép và hoạt động với hành lang pháp lý như các dịch vụ thông thường vì nó giúp minh bạch hóa thị trường. Điều này là khác với thông tin tín dụng hoặc các thông tin do Nhà nước cần kiểm soát vốn cần phải có giấy phép riêng. Các nội dung như: làm sao để có được hoặc tiếp cận được dữ liệu, có thể cung cấp các giá trị gia tăng gì từ các dữ liệu đó, các vấn đề về bản quyền và sở hữu trí tuệ của sản phẩm cần được quy định rõ ràng hơn, đi kèm với các chế tài xử lý khi có vi phạm.

Thách thức thứ ba là thói quen của người sử dụng. Hầu hết người Việt Nam và doanh nghiệp quen với việc dùng “miễn phí” dữ liệu, thông tin. Đây là thách thức khi nhắm tới thị trường bán lẻ (người tiêu dùng là cá nhân). Thói quen này sẽ cần thời gian dài mới có thể thay đổi được. Trong khi đó, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đành phải bằng lòng với việc nhắm tới phục vụ các khách hàng tổ chức. Các nỗ lực của doanh nghiệp trong việc thay đổi nhận thức và hành vi tiêu dùng là cần nhưng chưa đủ, cần có sự tham gia của nhiều cơ quan hơn trong việc thúc đẩy văn hóa tôn trọng bản quyền thì thị trường các dịch vụ giàu chất xám như dịch vụ thông tin và dữ liệu mới phát triển được.

http://www.thesaigontimes.vn/Home/doanhnghiep/quantri/111460/Doanh-nghiep-loay-hoay-tim-so-lieu.html

Công ty Tư vấn Quản lý OCD cung cấp dịch vụ khảo sát thị trường và đánh giá doanh nghiệp:

Khảo sát thị trường
•    Đánh giá ngành
•    Khảo sát nhân sự
•    Khảo sát khách hàng và thị trường
Đánh giá doanh nghiệp
•    Đánh giá hiện trạng doanh nghiệp
•    Đánh giá hợp chuẩn (ACC, CSR..)

OCD đã thực hiện nhiều dự án khảo sát thị trường có quy mô vừa và lớn như khảo sát sự hài lòng của khách hàng tiêu dùng điện cho Tập đoàn Điện lực Việt nam (7 thành phố lớn), Tổng Công ty Điện lực Miền Nam (18 tỉnh thành phố), Tổng Công ty Điện lực Miền Trung (12 tỉnh thành phố), Tổng Công ty Điện lực Miền Bắc (13 tỉnh thành phố), Tổng Công ty Điện lực Hà nội (29 quận, huyện); Nghiên cứu thị trường cho sản phẩm Collagen cho Công ty Dược Thiên Thảo; Đánh giá khảo sát thực trạng nhà máy theo tiêu chuẩn CSR, thuộc dự án Tăng cường năng lực trách nhiệm xã hội bền vững ở Việt Nam của Hiệp hội Lao động công bằng, VP Việt nam và VP Thượng Hải (FLA) thực hiện.

Tham khảo thêm về Dịch vụ Khảo sát và Đánh giá của OCD: http://ocd.vn/dich-vu/khao-sat-va-danh-gia.html

 

 

 

 

 

Chia sẻ
Bạn đang ở: OCD Tin tức Cộng đồng doanh nghiệp Thông tin thị trường: Doanh nghiệp loay hoay tìm số liệu

Kết nối với OCD

Liên hệ với OCD

  • 024 3553 7799
  • 096 363 6066
  • ocd@ocd.vn

 
Công ty Tư vấn Quản lý OCD
Trụ sở HN: Tầng 18, Tòa nhà Viwaseen, 48 Tố Hữu, Nam Từ Liêm, Hà nội
Tel: 024 3553 7799      Fax: 024 3553 7797
Văn phòng HCM: B0609, Tòa B, The Gold View, 346 Bến Vân Đồn, Quận 4, HCMC
Tel: 028 3925 3985 | 0906655010
 
CÔNG TY TƯ VẤN QUẢN LÝ OCD - Số ĐKKD  0101362912   do Sở KHĐT TP. Hà Nội  cấp ngày 23/05/2003